Kilka wycieleń w ciągu jednej doby szybko ujawnia braki w zapasie siary. Jedna krowa daje jej za mało, siara od innej ma niską jakość, a kolejne cielę wymaga natychmiastowego podania pełnej porcji. Bank siary powinien pokrywać takie sytuacje bez szukania przypadkowego dawcy tuż po porodzie.
Zapas trzeba powiązać z masą cieląt
Ilość potrzebnej siary zależy od masy urodzeniowej cielęcia i przyjętego programu żywienia. Pierwsza porcja powinna zwykle odpowiadać około 10% masy ciała. Cielę ważące 40 kg potrzebuje zatem około 4 litrów dobrej siary. Należy ją podać możliwie szybko, najlepiej w ciągu dwóch godzin po urodzeniu.
W wielu gospodarstwach cielę otrzymuje następnie drugą, mniejszą porcję. Jeśli bank ma pokrywać oba podania, trzeba przyjąć około 6 litrów na jedno cielę. Dokładną objętość należy dostosować do masy zwierząt, rasy i zaleceń lekarza weterynarii.
Liczba wycieleń wyznacza minimalny zapas
Podstawą obliczeń powinien być najbardziej intensywny okres z poprzednich sezonów. Jeżeli w ciągu dwóch dni może urodzić się dziesięć cieląt, zapas na pierwsze karmienie powinien wynosić co najmniej 40 litrów. Przy zabezpieczeniu także drugiego podania ilość wzrasta do około 60 litrów.
Do wyniku dobrze dodać 20–30% rezerwy. Chroni ona gospodarstwo przed porodami bliźniaczymi, niską jakością świeżej siary i opóźnieniem w doju krowy. Dla dziesięciu cieląt pełny zapas obejmujący dwa karmienia wyniesie więc około 72–78 litrów.
Nie każda siara nadaje się do banku
Sama liczba pojemników nie świadczy o wartości zapasu. Do magazynowania należy przeznaczać czystą siarę z pierwszego udoju, pobraną możliwie szybko po wycieleniu. Jej jakość można ocenić refraktometrem. Wynik na poziomie co najmniej 22% Brix zwykle wskazuje siarę odpowiednią do pierwszego karmienia.
Sprawny system do zarządzania siarą ułatwia kontrolę jakości, porcjowanie, szybkie chłodzenie, mrożenie oraz bezpieczne podgrzewanie zapasów. Ogranicza też różnice między sposobem postępowania poszczególnych pracowników.
Małe porcje ułatwiają wykorzystanie zapasu
Siarę najlepiej dzielić na porcje odpowiadające jednemu podaniu. Płaskie opakowania o pojemności 3–4 litrów zamarzają i rozmrażają się szybciej niż duże pojemniki. Każdą porcję trzeba oznaczyć datą pobrania, numerem krowy i wynikiem Brix.
Zapas powinien działać według zasady „pierwsze weszło, pierwsze wyszło”. Regularna rotacja zapobiega wielomiesięcznemu przechowywaniu części porcji przy jednoczesnym zamrażaniu nowych. Stan banku warto sprawdzać przed przewidywanym wzrostem liczby wycieleń, a nie dopiero po rozpoczęciu sezonu.
Rozmrażanie nie może niszczyć przeciwciał
Zamrożoną siarę należy ogrzewać stopniowo w kąpieli wodnej. Woda nie powinna być zbyt gorąca, ponieważ wysoka temperatura może uszkodzić immunoglobuliny. Nie należy używać wrzątku ani kuchenki mikrofalowej. Po rozmrożeniu siara powinna osiągnąć temperaturę odpowiednią do podania cielęciu.
Dobrze zaplanowany bank nie musi zawierać przypadkowo dużej ilości siary. Powinien odpowiadać liczbie wycieleń, masie cieląt i przyjętemu programowi karmienia. Regularna kontrola zapasu pozwala podać każdemu noworodkowi pełną porcję bez pośpiechu, improwizacji i obniżania wymagań jakościowych.
